اگر با یک سگ پرانرژی در آپارتمان زندگی میکنید، احتمالاً این صحنه را دیدهاید: کوسن مبل پاره شده، لنگه کفش گم شده و سگی که با چشمهای معصوم وسط این صحنه نشسته و دمش را تکان میدهد. واقعیت این است که این رفتارها معمولاً از سر لجبازی نیست. سگ حوصلهاش سر رفته و انرژیاش جایی برای تخلیه پیدا نکرده است.
خبر خوب این است که با کمی خلاقیت و یک اسباب بازی سگ مناسب، حتی در یک آپارتمان کوچک هم میشود سگ را شاد و خسته نگه داشت. در این مقاله ده راه عملی را با هم مرور میکنیم؛ از اسباببازیهای فکری گرفته تا بازیهای سادهای که فقط به خودتان و چند دقیقه وقت نیاز دارد.
چرا سگها در آپارتمان بیحوصله میشوند؟
بسیاری از نژادهای سگ برای کار ساخته شدهاند: گلهداری، شکار، نگهبانی یا کشیدن سورتمه. حالا تصور کنید یک بوردر کالی یا هاسکی که اجدادش روزها میدویدند، تمام روز در یک آپارتمان هشتادمتری منتظر برگشتن شما باشد. انرژیای که جایی برای خرج کردن ندارد، معمولاً به جویدن، پارس کردن یا بیقراری تبدیل میشود.
سگها علاوه بر تحرک بدنی به فعالیت ذهنی هم نیاز دارند. یک سگ با ده دقیقه بازی فکری ممکن است به اندازه نیم ساعت پیادهروی خسته شود. این یعنی در آپارتمان هم راههای زیادی برای سرگرم کردن او وجود دارد.
۱. اسباببازیهای فکری و پازلی
اسباببازیهای پازلی، سگ را مجبور میکنند برای رسیدن به خوراکی فکر کند؛ دریچهای را کنار بزند، قطعهای را بچرخاند یا درپوشی را بلند کند. این بازیها برای ذهن سگ مثل جدول حل کردن برای ما هستند. از مدلهای ساده شروع کنید و وقتی سگتان حرفهای شد، سراغ مدلهای سختتر بروید.
۲. اسباببازیهای خوراکیدار
اسباببازیهای توخالی که داخلشان خوراکی یا غذای خیسشده میگذارید، سگ را مدت طولانی مشغول میکنند. یک ترفند جالب این است که آنها را پر کنید و چند ساعت در فریزر بگذارید؛ بیرون کشیدن خوراکی یخزده خیلی بیشتر طول میکشد. این اسباببازیها برای ساعتهایی که سگ تنها در خانه است، انتخاب بسیار خوبیاند.
۳. اسباببازیهای جویدنی مقاوم
جویدن یک نیاز طبیعی برای سگهاست و به کاهش استرس هم کمک میکند. اگر وسیله مناسبی برای جویدن نداشته باشد، سراغ مبل و کفش میرود. اسباببازیهای جویدنی از لاستیک طبیعی یا نایلون مقاوم برای سگهایی که فک قوی دارند ساخته شدهاند. اسباب بازی مناسب سگ باید از دهان او بزرگتر باشد تا خطر بلعیدن نداشته باشد.

چطور اسباببازی ایمن انتخاب کنیم؟
اسباببازی را بر اساس اندازه و قدرت جویدن سگ انتخاب کنید. اسباببازیهای خیلی سفت ممکن است به دندان آسیب بزنند و اسباببازیهای خیلی نرم زود تکهتکه میشوند. هر چند وقت یک بار اسباببازیها را بررسی کنید و هر کدام که پاره شده یا قطعهای از آن جدا شده را کنار بگذارید.
۴. بازی قایمموشک با بو
بینی سگ دهها هزار بار قویتر از بینی ماست و استفاده از آن برایش فوقالعاده لذتبخش و خستهکننده است. چند تکه خوراکی را در گوشه و کنار خانه پنهان کنید و به سگ بگویید «پیدا کن». اول جاهای آسان، بعد زیر فرش، پشت در یا داخل یک جعبه. فرشهای بویایی یا اسنافلمت هم همین بازی را به شکل آماده ارائه میکنند.
۵. طنابکشی
طنابکشی یکی از بهترین بازیها برای تخلیه انرژی در فضای کوچک است. یک طناب محکم مخصوص سگ کافی است. قانون مهمش این است که بازی با دستور شما شروع و تمام شود و اگر دندان سگ به دستتان خورد، بازی را متوقف کنید. اینطوری بازی به تمرین کنترل و فرمانپذیری هم تبدیل میشود.
۶. پرتاب توپ در راهرو
اگر راهرو یا سالن نسبتاً بلندی دارید، میتوانید بازی آوردن توپ را در خانه هم انجام دهید. از توپهای نرم یا پارچهای استفاده کنید تا به وسایل و همسایه طبقه پایین آسیبی نرسد! یک فرش یا زیرانداز هم کمک میکند پای سگ روی سرامیک سر نخورد.
۷. آموزش ترفندهای جدید
آموزش، بازی ذهنی بسیار قدرتمندی است. هر روز ده دقیقه وقت بگذارید و یک فرمان یا ترفند جدید یاد بدهید: دست دادن، چرخیدن، دراز کشیدن یا برگرداندن اسباببازیها به سبد. این تمرینها هم سگ را خسته میکنند و هم رابطهتان را محکمتر.
۸. چرخاندن اسباببازیها
سگها هم مثل بچهها از اسباببازی تکراری خسته میشوند. بهجای اینکه همه اسباببازیها همیشه در دسترس باشند، آنها را به چند دسته تقسیم کنید و هر چند روز یک دسته را بیرون بیاورید. اسباببازیای که یک هفته ندیده، برای سگ دوباره تازه و هیجانانگیز میشود. این ترفند ساده از خرید مداوم اسباببازی جدید هم ارزانتر است.
۹. اسباببازیهای صدادار و پولیشی
بعضی سگها عاشق اسباببازیهای پولیشی و صدادار هستند. این اسباببازیها غریزه شکار را تحریک میکنند و سگ با تکان دادن و صدا درآوردنشان سرگرم میشود. فقط اگر سگتان عادت به پاره کردن دارد، این بازی را با نظارت انجام دهید تا پنبه یا سوت داخل اسباببازی را نخورد.
۱۰. همبازی و پیادهروی کوتاه
هیچ اسباببازیای جای تعامل و بیرون رفتن را کامل نمیگیرد. حتی دو پیادهروی کوتاه روزانه که سگ در آن فرصت بو کشیدن داشته باشد، تفاوت بزرگی ایجاد میکند. اگر سگتان اجتماعی است، قرار بازی با سگ یکی از دوستان هم میتواند بخش زیادی از انرژیاش را تخلیه کند.
سگ پرانرژی چقدر فعالیت لازم دارد؟
جواب دقیق به نژاد، سن و سلامت سگ بستگی دارد، ولی بیشتر سگهای جوان و پرانرژی روزانه به ترکیبی از فعالیت بدنی و ذهنی نیاز دارند که جمعاً بیش از یک ساعت طول میکشد. این زمان لازم نیست یکجا باشد. میتوانید آن را به چند بخش کوتاه تقسیم کنید: یک پیادهروی صبحگاهی، یک جلسه بازی فکری قبل از رفتن سر کار، یک اسباببازی خوراکیدار برای ساعتهای تنهایی و یک جلسه بازی و آموزش در عصر.
نشانههای کم بودن فعالیت را هم بشناسید: پارس بیدلیل، جویدن وسایل، دنبال کردن دم، بیقراری شبانه و پریدن مداوم روی مهمانها. اگر این رفتارها را میبینید، احتمالاً سگتان به سرگرمی بیشتری نیاز دارد، نه تنبیه.
سرگرم کردن سگ وقتی خانه نیستید
ساعتهایی که سگ تنهاست، سختترین بخش زندگی آپارتمانی است. قبل از رفتن، یک پیادهروی کوتاه یا بازی پرانرژی داشته باشید تا سگ کمی خسته باشد. بعد یک اسباببازی خوراکیدار یخزده یا یک پازل ساده در اختیارش بگذارید. بعضیها صدای رادیو یا موسیقی آرام را هم روشن میگذارند تا سکوت خانه کمتر آزاردهنده باشد.
فقط اسباببازیهایی را در غیاب خودتان در اختیار سگ بگذارید که کاملاً ایمناند و احتمال تکه شدن یا بلعیده شدن ندارند. اسباببازیهای پولیشی، طنابهای نازک و هر چیزی که قطعه کوچک دارد، برای زمانهایی است که شما حضور دارید.
اگر سگ از تنهایی مضطرب است
بعضی سگها با تنها ماندن واقعاً دچار اضطراب میشوند و ممکن است زوزه بکشند، در را بخراشند یا در خانه ادرار کنند. اسباببازی میتواند کمک کند، ولی برای اضطراب جدایی شدید، مشورت با دامپزشک یا مربی رفتاری انتخاب بهتری است.
ایمنی؛ اولویت اول در خرید اسباببازی
قبل از خرید اسباب بازی سگ، به جنس آن توجه کنید. اسباببازیهایی که از مواد غیرسمی و مخصوص حیوانات ساخته شدهاند، انتخاب امنتری هستند. توپهای تنیس معمولی برای جویدن طولانی مناسب نیستند، چون سطح سایندهشان میتواند به مرور دندانها را بساید. اسباببازیهای خیلی کوچک هم برای سگهای بزرگ خطر خفگی دارند. اگر تردید دارید، همیشه اندازه بزرگتر را انتخاب کنید.
انتخاب اسباببازی بر اساس شخصیت سگ
هر سگی شخصیت خودش را دارد. سگهای باهوش و کاری مثل بوردر کالی و ژرمن شپرد عاشق اسباببازیهای فکریاند. سگهای شکاری مثل تریرها و بیگل از بازیهای بویایی و اسباببازیهای صدادار بیشتر لذت میبرند. سگهای جونده و پرانرژی مثل لابرادور هم به اسباببازیهای جویدنی مقاوم نیاز دارند. قبل از خرید اسباب بازی سگ، کمی به رفتار سگتان دقت کنید و ببینید بیشتر از چه چیزی لذت میبرد.
اسباببازی برای تولهها
تولهسگها در دوره دندان درآوردن نیاز زیادی به جویدن دارند. اسباببازیهای نرمتر مخصوص توله، و حتی مدلهایی که میشود خنکشان کرد، به آرام کردن لثه کمک میکنند و از وسایل خانه هم محافظت میکنند.
سگهای مسن هم بازی میخواهند
سگهای مسن شاید دیگر مثل قبل ندوند، ولی ذهنشان همچنان به چالش نیاز دارد. بازیهای بویایی و پازلهای ساده برای آنها عالی است، چون فشار زیادی به مفاصل نمیآورند و ذهن را فعال نگه میدارند. اسباببازیهای نرمتر را هم برای دندانهای حساسشان انتخاب کنید.
اشتباهات رایج در سرگرم کردن سگ
یکی از اشتباهات رایج، دادن وسایل خانه بهعنوان اسباببازی است؛ مثلاً کفش کهنه. سگ نمیتواند کفش کهنه را از کفش نو تشخیص دهد. اشتباه دیگر، استفاده از نشانگر لیزری بدون یک پایان مشخص است. سگی که هیچوقت نمیتواند نور را بگیرد ممکن است دچار سرخوردگی و رفتارهای وسواسی شود. اگر از لیزر استفاده میکنید، بازی را با پیدا کردن یک اسباببازی واقعی یا خوراکی تمام کنید.
جمعبندی
زندگی با یک سگ پرانرژی در آپارتمان شدنی است، فقط کمی برنامهریزی میخواهد. ترکیبی از اسباببازیهای فکری، جویدنی و خوراکیدار، در کنار بازیهای بویایی، طنابکشی، آموزش ترفند و پیادهروی روزانه، میتواند نیاز بدنی و ذهنی سگتان را برآورده کند.
یادتان باشد که سگ خسته، سگ آرام است. وقتی انرژی سگتان در جای درستش خرج شود، مبل و کفشها هم در امان میمانند و شما هم شبها یک همراه راضی و خوابآلود کنارتان دارید.